ZİNDAN TEPESİ - KAPADOKYA'NIN ADLİYE SARAYI

zindan-tepesi

Ortahisar kasabasında doğal olarak oluşmuş çok sayıda yüksek kayalıklar vardır. Halkın 'kale' adını verdiği bu kayaların hepsi, Andezit veya Kalker türü tüfitlerden oluşur. Bu yüzden, özellikleri birbirinden farklıdır. Dış etkenlere daha mukavim olacağı düşüncesiyle, bazı önemli yerler, hep bu tür sert kayalıkların içine oyulmuştur. Maalesef bu sertlik de onun yok olmasını getirmiştir; sert taşı yüzünden, bina yıktırılarak taşlarıyla Avanos’a Köprü yapılmıştır. İşte böylesi bir yer, Bizans Döneminde Adliye sarayı olarak kullandığı sanılan yerdir.

Kasaba merkezine 1 km. mesafede bulunan bu tarihi yer, bir temizleme çalışması sırasında tesadüfen gün yüzüne çıkarıldı. Yapının, karmaşık bir bina olarak yapıldığı anlaşılmaktadır. Kalıntıların incelenmesinden anlaşıldığına göre, yapıya girişte nöbetçi nizamiyesi, onun yanında sorgulama hücresi, üst kademede tutuklu hücresi ve yanında yargılama salonu bulunmaktadır.

Salonun içinde yargıç ve juri üyelerinin oturduğu yerler, savunmanın yapıldığı mahal, seyirci locaları ve ceza infaz zindanına gizli geçitlerle bağlantılı müştemilatların kalıntıları bulunmaktadır.

Salona bitişik olmakla beraber, salondan daha aşağı kademede, içerisinde 12 adet mezar bulunan birde mezarlık ortaya çıkartılmıştır. Mezarların birinin içinde başı giyotin uygulanarak kesilmiş bir de ceset bulunmuştur.

Bu yerde yapılan ilk incelemeye göre, yargılama salonuna getirilen tutuklu, her tarafı kapalı bir tünelden geçirilerek yargı mahalline getirilmektedir. Alacağı cezaya göre, ya infaz zindanına ya da giyotin uygulanan yere yine aynı usülle götürülmektedir.

Yapının ana giriş kapısının sol tarafında bulunan küçük mekanların, danışma ve ziyaretçi yeri olduğu, tutuklu yakınlarıyla görüştürülmeye tünelden geçirilerek oraya getirildiği anlaşılıyor.

Bu tünelin ancak birkaç metre uzanan ön kısmı sabit kalabilmiş olup, arka kısmı uzanan ön kısmı yok edilmiş durumdadır.

İkinci katın tamamen tahrip edilmiş olması sebebiyle maalesef daha fazla bilgi veremiyoruz. Ancak nizamiye geçidini müteakip geniş basamaklarla ikinci kata çıkıldığı, çıkış sağanlığının sağında birkaç basamakla aşağıya inilerek ulaşılan ve mutfak olarak kullanılmış olduğu anlaşılan küçük bir mekan daha vardır. Sağanlığın solunda ise sadece taban zemini sağlam kalabilmiş çok geniş bir salon bulunmaktadır.